Kalendarium

Poniedziałek, 2017-06-26

Imieniny: Jana, Pauliny

Statystyki

  • Odwiedziny: 611599
  • Do końca roku: 188 dni
  • Do wakacji: -3 dni
Jesteś tutaj: Start / Nasza Ojczyzna / WROCŁAW

WROCŁAW

Wrocław

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Wrocław
Panorama miasta
Ostrów Tumski nocą, Renoma, Rotunda Panoramy Racławickiej, Hala Stulecia, Ratusz, Hotel Monopol, Krasnoludek, Dworzec Główny
Herb Flaga
Herb Wrocławia Flaga Wrocławia
Województwo dolnośląskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
• rodzaj
Wrocław
miejska
Założono IX-X wiek
Prawa miejskie 1. poł. XIII w. (dwukrotnie)[1]
Prezydent miasta Rafał Dutkiewicz
Powierzchnia 293[2] km²
Wysokość 105-155 m n.p.m.
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
• aglomeracja

632 146 [3]
2159[2] os./km²
956000[4]
Strefa numeracyjna
+48 71
Kod pocztowy 50-001 do 54-705
Tablice rejestracyjne DW
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Wrocław"
Wrocław
51°06'36″N 17°01'20″E / 51.11, 17.02222
TERC
(TERYT)
0264011
SIMC 0986283
Miasta partnerskie Holandia Breda[5]
Stany Zjednoczone Charlotte
Niemcy Drezno
Białoruś Grodno (zawieszone)[6]
Meksyk Guadalajara
Czechy Hradec Králové
Litwa Kowno
Ukraina Lwów
Izrael Ramat Gan
Francja Lille
Niemcy Wiesbaden
Francja Vienne (departament)
Kanada Toronto
Hasło promocyjne: Wrocław - miasto spotkań
Urząd miejski
pl. Nowy Targ 1/8
50-141 Wrocław
Hasło Wrocław w Wikisłowniku Hasło Wrocław w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Wrocławiu
Herb wroclaw.svg

Wrocław (łac. Vratislavia lub Budorgis[7], niem. Breslau ?/i, dialekt śląski Brassel, czes. Vratislav lub Vroclav, węg. Boroszló) – historyczna stolica Śląska, miasto na prawach powiatu (wrocławski powiat grodzki), stolica województwa dolnośląskiego, oraz siedziba władz wrocławskiego powiatu ziemskiego grupującego 9 okolicznych gmin.

Miasto jest położone na Nizinie Śląskiej, w Pradolinie Wrocławskiej, nad rzeką Odrą i czterema jej dopływami, które zasilają ją w granicach miasta: Bystrzycą, Oławą, Ślęzą i Widawą.

Jest głównym miastem aglomeracji wrocławskiej. Czwarte pod względem liczby ludności[2] miasto w Polsce – 632 146 mieszkańców, piąte pod względem powierzchni – 293 km². Wrocław jest również jednym z najstarszych miast Polski pod względem lokacji na prawach miejskich.

Spis treści

[ukryj]

Historia [edytuj]

Miasto po raz pierwszy wzmiankowane w sposób jednoznaczny w roku 1000 w związku z założeniem biskupstwa, jednak osadnictwo słowiańskie na Ostrowie Tumskim istniało co najmniej 150 lat wcześniej. Od końca X wieku znajdowało się pod panowaniem Piastów. W 1035 roku, w okresie tzw. reakcji pogańskiej, źródła informują o budowie świątyni pogańskiej w mieście. W XIII wieku dokonano lokacji miasta na prawie magdeburskim, pierwszym wójtem obrano Godinusa Stillevogta, ojca Gedka, pierwszego wójta Krakowa[8], w 1335 miasto przeszło pod panowanie królów Czech, później (po krótkim epizodzie panowania węgierskiego) wraz z Koroną Czeską zostało włączone do Monarchii Habsburskiej. W 1741 wraz z większością Śląska zostało zdobyte podczas tzw. Wojen śląskich przez Fryderyka II, króla Prus, w związku z czym od roku 1741 oficjalna nazwa miasta brzmiała Królewskie Stołeczne i Rezydencjalne Miasto Wrocław (niem. Königliche Haupt- und Residenzstadt Breslau).

Od 6 grudnia 1806 roku Wrocław oblegany był przez wojska napoleońskie. Po miesięcznym oblężeniu, 5 stycznia 1807 roku, generał francuski Dominique Vandamme zdobywa Wrocław. Miasto staje się punktem organizacyjnym polskich legionów, których liczbę określono na 8400 rekrutów. W 1807 roku Vandamme zarządził rozbiórkę fortyfikacji okalających miasto. Wrocław na tym skorzystał, bo bastiony i mury ograniczały rozwój przestrzenny centrum. Pod panowaniem Francji Wrocław pozostawał do roku 1813, w którym Napoleon poniósł klęskę, a miasto wróciło ponownie pod panowanie Prus.

W czasie I wojny światowej Wrocław nie był oblegany. W latach 1918-45 Miasto Stołeczne Wrocław (Hauptstadt Breslau). 25 sierpnia 1944 roku miasto zostało ogłoszone twierdzą (Festung Breslau), 19 stycznia 1945 roku na rozkaz gauleitera Śląska Karla Hanke dokonano przymusowej pieszej ewakuacji większości pozostającej jeszcze w mieście ludności cywilnej. 13 lutego 1945 roku Armia Czerwona, rozpoczyna oblężenie "Festung Breslau". 8 marca dowództwo Festung Breslau przejmuje Hermann Niehoff. Jego poprzednik, Hans von Ahlfen, opuszcza miasto samolotem dwa dni później. 16 marca robotnicy przymusowi rozpoczynają wyburzanie kamienic i budowę lotniska na placu Grunwaldzkim. W nocy 1/2 kwietnia 750 samolotów rosyjskich rozpoczyna masowe bombardowania Wrocławia. 6 maja w godzinach wieczornych, w willi Colonia przy ul. Rapackiego 14 podpisano akt kapitulacji Wrocławia. Podpisują go gen. Niehoff oraz gen. Władimir Głuzdowski. W wyniku walk między Armią Czerwoną i Wehrmachtem zostało zniszczone 70% miasta, a zabudowa niektórych dzielnic została zrównana z ziemią.

2 sierpnia 1945 na konferencji poczdamskiej zapadła decyzja o przyznaniu Wrocławia Polsce. Większość niemieckich mieszkańców miasta została przymusowo przesiedlona do radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Do Wrocławia natomiast zaczęła napływać ludność polska, głównie z centralnej Polski (Kielecczyzna, łódzkie) i Wielkopolski oraz wysiedleni mieszkańcy wschodnich rubieży przedwojennej Polski, głównie ze Lwowa i okolic, a także z Wileńszczyzny.

Ludność od początku XIX wieku [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Ludność Wrocławia.

Na początku XIX wieku miasto zamieszkane było przez 78 tysięcy osób (dane z 1819). W połowie wieku liczba ludności przekroczyła 150 tysięcy, w 1870 – 200 tysięcy, pół miliona osiągając na początku XX wieku (wg zestawienia Heinza Rogmanna z roku 1937 w 1910 mieszkało w mieście 512.105 osób, natomiast wg suplementu encyklopedii Orgelbranda liczba ta wynosiła 510.929 osób).

Tuż przed II wojną światową liczba mieszkańców sięgnęła prawie 630 tysięcy, a 1 grudnia 1940 wynosiła 638.905; w styczniu 1945 wraz z uciekinierami ze wschodnich terenów Rzeszy przekroczyła milion. Między połową stycznia a początkami lutego na rozkaz gauleitera Hanke przymusowo ewakuowano na zachód około siedemset tysięcy osób. Rok po zakończeniu wojny w spisie powszechnym zanotowano 170 tysięcy mieszkańców. Poziom zaludnienia z roku 1939 miasto osiągnęło w 1983. Najwyższy stan ludności w granicach miasta przypadł w 1991 r.

  • Wykres liczby ludności miasta Wrocław na przestrzeni ostatnich 2 stuleci

Największą populację Wrocław odnotował w 1991 r. – wg danych GUS 643 640 mieszkańców[9].

Środowisko naturalne [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: zieleń miejska we Wrocławiu.

Klimat [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Klimat we Wrocławiu.

Wrocław jest położony w strefie klimatów umiarkowanych szerokości geograficznej, w typie klimatu przejściowego, podlegającego wpływom oceanicznym i kontynentalnym.

W mieście przeważają masy powietrza polarno-morskiego i polarno-kontynentalnego; fronty atmosferyczne przemieszczają się przez 220 dni w roku z przewagą frontów chłodnych. Średnie miesięczne ciśnienie atmosferyczne waha się od 999,6 (kwiecień) do 1003,6 hPa (październik), dominują kierunki wiatru z sektora zachodniego. Dni pogodnych jest ok. 41 w roku, najwięcej we wrześniu, pochmurnych ok. 169, najwięcej w listopadzie; usłonecznienie wynosi średnio 1605 godzin w roku. Średnia roczna temperatura powietrza osiąga +9,1 °C; najchłodniejszy jest styczeń (średnio -0,9 °C), najcieplejszy lipiec (+19,2 °C). W ciągu roku występuje 47 dni gorących, czyli takich, w których maksymalna temperatura przekracza 25 °C (z czego dziewięć dni jest upalnych, z temperaturą powyżej 30 °C), dni mroźnych, z temperaturą maksymalną poniżej 0 °C jest we Wrocławiu tylko 23 rocznie.

Najdłuższą, trwającą 114 dni, termiczną porą roku jest lato; zima trwa 79 dni.

Największe średnie miesięczne sumy opadu wynoszą 79 mm (lipiec), najmniejsze 30 mm (luty); średnio notuje się 158 dni z opadem w roku (z maksimum w zimie). Burze występują średnio 25 razy w roku, pokrywa śnieżna zalega średnio przez 35 dni w roku.

Warunki klimatyczne Wrocławia wykazują cechy typowe dla dużych aglomeracji miejsko-przemysłowychj jednym z obserwowanych efektów jest podwyższenie temperatury powietrza, określane jako "miejska wyspa ciepła", co najwyraźniej zaznacza się podczas pogodnych nocy letnich, dając dodatkowo ponad 5,0 °C.

Położenie Wrocławia na przedpolu Sudetów pociąga za sobą występowanie zjawisk fenopochodnych. Występują one średnio 18 dni w roku. Zjawiska te są zauważalne zwłaszcza zimą, kiedy to przy silnym, suchym wietrze dochodzi do gwałtownego wzrostu temperatury powietrza. Miało to miejsce np. 21 lutego 1990, gdy temperatura we Wrocławiu wzrosła do +20,1 °C.

Panorama Rynku Starego Miasta - Wrocław

Architektura i urbanistyka [edytuj]

Information icon.svg Osobny artykuł: Architektura Wrocławia.
Wejście główne do Hotelu Monopol

Wro